Dziesięcioletnia moneta, Zcash ma kryzys wieku średniego 7 stycznia zespół deweloperski Zcash złożył rezygnację. Nie chodzi o jedną czy dwie osoby, ale o cały zespół Electric Coin Company, około 25 osób, w tym CEO, wszyscy odeszli. Ta firma ma skrót ECC, jest głównym deweloperem Zcash. Można to zrozumieć jako grupę ludzi, którzy piszą kod, i przestali pracować. Po ogłoszeniu tej wiadomości, $ZEC spadł o 20%. Ciekawostka, Zcash ma prawie dziesięć lat. Został uruchomiony 28 października 2016 roku, wcześniej niż wielu ludzi weszło w świat kryptowalut. W tamtym czasie jego główną zaletą była „transakcja prywatna”, gdzie nadawca, odbiorca i kwota były szyfrowane, a na blockchainie nic nie było widać. Jednak rzeczywistość jest taka, że przez dziewięć lat mniej niż 1% transakcji ZEC naprawdę skorzystało z tej funkcji. Pozostałe 99% osób wciąż działa bez zabezpieczeń. Minęło dziewięć lat, produkt nikt nie używa, a zespół wciąż trwa. Cena monety spadła z ponad 3000 dolarów, gdy Zcash został uruchomiony w 2016 roku, do 15 dolarów w lipcu 2024 roku. A potem pod koniec 2025 roku, $ZEC nagle wzrosło. Na początku roku wahało się wokół 40 dolarów, a 7 listopada wzrosło do 744 dolarów, a jego kapitalizacja rynkowa przekroczyła 10 miliardów, wracając do pierwszej dwudziestki. Narracja o monetach prywatnych, która przez wiele lat była w stagnacji, nagle stała się atrakcyjna. Dobrze, cena monety wzrosła o prawie 800%, a potem „zespół deweloperski odszedł”. Ta historia brzmi jak scenariusz dla mężczyzny w średnim wieku. Kupił Porsche, a potem się rozwiódł. Otrzymał premię na koniec roku, a potem się rozstali. Gdy pieniędzy jest mało, wszyscy są towarzyszami broni, gdy pieniędzy jest dużo, zaczynają się spory o to, kto rządzi. O co się kłócą? O portfel o nazwie Zashi. Zashi to portfel mobilny wydany przez ECC na początku 2024 roku, który promuje „domyślnie włączoną funkcję prywatności”. To najważniejsze wejście dla użytkowników w ekosystemie Zcash. Zespół ECC chciałby zprivatyzować Zashi, wprowadzić zewnętrzne inwestycje i przekształcić go w startup, który może pozyskiwać fundusze i szybko się rozwijać. Jednak ECC nie jest niezależną firmą. W 2020 roku ECC została włączona do organizacji non-profit o nazwie Bootstrap, która ma strukturę 501(c)(3) w USA. Mówiąc prosto, ta struktura jest przeznaczona dla organizacji charytatywnych i publicznych. Korzyścią jest brak podatków, a wadą jest to, że zarobione pieniądze nie mogą być dzielone z własnymi ludźmi, a o tym, jak zarządzać aktywami, decyduje zarząd. W tamtym czasie zrobiono to dla zgodności, aby uniknąć presji regulacyjnej SEC. W czasie bessy nikt nie dbał o te szczegóły, bo i tak nie było pieniędzy do podziału. Teraz zarząd Bootstrap mówi, że to niemożliwe. Powód zarządu jest następujący: Jesteśmy organizacją non-profit, mamy prawny obowiązek chronić interesy darczyńców. Zprivatyzowanie Zashi może być niezgodne z prawem, może prowadzić do pozwów, może być atakowane politycznie. Podali również przykład: zobacz OpenAI, ile osób ich pozwało, gdy chcieli przejść z non-profit na profit. Były CEO ECC, Josh Swihart, nie zgadza się z tym. Na Twitterze powiedział, że działania zarządu to „złośliwe zarządzanie”, które uniemożliwia zespołowi „skuteczne i z godnością wykonywanie swoich obowiązków”. Użył terminu prawnego „constructive discharge”, co oznacza, że chociaż nie został zwolniony, warunki pracy zostały zmienione na takie, że nie można było pracować, co równoznaczne jest z wypchnięciem. 25 osób zostało wypchniętych razem. Jednocześnie Swihart wymienił czterech członków zarządu: Zaki, Christina, Alan, Michelle. Połączył pierwsze litery czterech osób, tworząc „ZCAM”. ZCAM. Brzmi jak SCAM. Nie wiem, czy to celowe. Z tej czwórki, Zaki Manian ma najciekawszą historię. Jest weteranem ekosystemu Cosmos, był kiedyś kluczowym członkiem Tendermint. W 2020 roku po publicznej kłótni z założycielem Jae Kwonem zrezygnował. W 2023 roku FBI poinformowało go, że w projekcie, za który odpowiada, dwóch deweloperów to agenci Korei Północnej. Po dowiedzeniu się o tym, przez 16 miesięcy ukrywał to, zanim to ujawnił. W październiku 2024 roku Jae Kwon publicznie oskarżył go o „poważne zaniedbanie” i „zdradzenie zaufania społeczności”. Teraz jest członkiem zarządu Zcash. Dzień po rezygnacji, były zespół ECC ogłosił założenie nowej firmy, o nazwie CashZ. Mówią, że użyją kodu Zashi do stworzenia nowego portfela, który zostanie uruchomiony w ciągu kilku tygodni. Obecni użytkownicy Zashi mogą bezproblemowo migrować. „Wciąż jesteśmy tym samym zespołem, z tą samą misją: stworzyć niepowstrzymaną prywatną walutę.” Nie wydają nowych monet, nie zakładają nowego projektu, po prostu zmieniają opakowanie i kontynuują. To, co uważamy za najbardziej ironiczne w tej sprawie, to czas. Gdy ZEC kosztował 15 dolarów, nikt nie dbał o to, kto zarządza portfelem. Gdy wzrósł do 500 dolarów, wartość Zashi stała się kwestią życia i śmierci. Gdy jest pieniądz, wtedy wiesz, kto jest rodziną. Podobnie jak konflikt między organizacją non-profit a zespołem startupowym, zakończenie OpenAI to przegrana zarządu, a zakończenie Zcash to odejście zespołu. Nie wiadomo, kto wygrał, ale ten konflikt rzeczywiście jest powszechny w projektach kryptowalutowych. Swihart napisał na stronie internetowej CashZ kilka słów, wyjaśniając, dlaczego odszedł: „Model fundacji non-profit to relikt ery zgodności w branży kryptowalut. W tamtej erze projekty potrzebowały 'bufora zgodności', aby się chronić. Ale te bufory przyniosły biurokrację i różnice w kierunkach. Startupy mogą szybko się rozwijać, organizacje non-profit nie mogą.” Powiedział również: „Każdy, kto spędził kilka lat w branży kryptowalut, wie, że splątanie fundacji non-profit i technicznych startupów to źródło niekończących się dramatów.” Rzeczywiście, to niekończące się dramaty. W 2023 roku, gdy Zooko ustąpił z pozycji CEO, pojawiły się informacje, że miał różnice zdań ze Swihartem. W styczniu 2025 roku, członek zarządu Zcash Foundation, Peter Van Valkenburgh, również zrezygnował. Dziesięcioletnia moneta, ci, którzy mieli odejść, już prawie odeszli. Ktoś na Twitterze zapytał: Czy Zcash umrze? Blockchain wciąż działa. Kod wciąż istnieje. Tylko piszący kod ludzie się zmienili. Ale Swihart ma rację, konflikt między non-profit a startupami to powszechny problem w tej branży. Cosmos miał swoje kłótnie. Fundacja Ethereum miała swoje kłótnie. Fundacja Solana również miała swoje kłótnie. Różnica polega tylko na sposobie i intensywności kłótni. Zcash wybrał najprostszy sposób. Rozstanie.